Rozchmurz się w listopadzie! Jak Andrzejki i Black Friday pomagają nam odzyskać dobry nastrój.

Rozchmurz się w listopadzie! Jak Andrzejki i Black Friday pomagają nam odzyskać dobry nastrój.

Listopad kojarzy nam się z Zaduszkami, deszczową pogodą i jesienną zadumą... Ale czy tylko? Wbrew ponurej aurze, koniec listopada może być dla nas czasem zabawy i zakupowego szaleństwa! Andrzejki i Black Friday to doskonałe okazje, by przegnać jesienną chandrę i pozwolić sobie na chwilę przyjemności.

Andrzejki – skąd się wzięły?

Andrzejki to zwyczajowa nazwa wieczoru wróżb, który przypada na noc z 29 na 30 listopada, w wigilię dnia św. Andrzeja. Na ziemiach polskich obchodzono je z pewnością już w epoce renesansu – pierwsza polska wzmianka o Andrzejkach pochodzi z 1557 roku, a jej autorem jest Marcin Bielski, historyk, pisarz i poeta satyryczny. Dlaczego właśnie listopad? Koniec tego miesiąca to w kościele katolickim czas bezpośrednio poprzedzający rozpoczęcie adwentu, okresu oczekiwania na Boże Narodzenie. Ponieważ adwent ma być czasem refleksji, Andrzejki zwyczajowo traktuje się jako ostatnią okazję na chwilę szaleństwa. 

Czas wróżb i przepowiedni

Andrzejkowe zabawy od dawien dawna wiążą się z wróżeniem. Co ciekawe, początkowo we wróżbach uczestniczyły tylko panny na wydaniu, a przepowiednie dotyczyły wyłącznie kwestii związanych z zamążpójściem. Młodzi mężczyźni okazję do poznania przyszłości mieli parę dni wcześniej, w tak zwane katarzynki – wigilię św. Katarzyny Aleksandryjskiej; w późniejszych czasach oba obrzędy zostały połączone. Z powodu wielkiej wagi andrzejkowych przepowiedni odprawiano je na osobności i indywidualnie. Zapewne dla wielu panien andrzejkowy wieczór wiązał się z ogromnymi emocjami: nie brakowało śmiechów i skrytej nadziei, ale też płakania po kątach czy wybuchów zazdrości. Z czasem obrzęd nabrał charakteru zbiorowego – wróżby odbywały się w gronie rówieśniczek, stopniowo zyskując bardziej rozrywkową atmosferę. Dzisiaj zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą brać udział w andrzejkowych wróżbach, które z poważnych przepowiedni przekształciły się w pretekst do dobrej zabawy. Choć andrzejki nadal kojarzą się z wróżeniem, dziś pod tym hasłem najczęściej kryją się zwykłe imprezy i koncerty.

Andrzejkowe zwyczaje

Jak wróżyli nasi przodkowie? 

Najbardziej znaną andrzejkowym obrzędem jest przelewanie gorącego wosku przez ucho od klucza do garnka lub misy z zimną wodą. Twardniejący wosk formował fantazyjne kształty, z których odczytywano wskazówki na temat przyszłości, dotyczące przede wszystkim przyszłego ukochanego zainteresowanej dziewczyny, jego zawodu lub wyglądu. Innym wariantem tego zwyczaju jest interpretowanie cienia rzuconego przez zastygnięty wosk. 

Lubianą zabawą było także ustawianie butów dziewcząt biorących udział w zabawie jeden za drugim w długim szeregu. Ta, której but pierwszy dotarł pod próg, miała jako pierwsza wyjść za mąż.

Do mniej znanych zwyczajów należą wróżby z udziałem zwierząt. Jedną z nich jest podsuwanie psu identycznych smakołyków. Dziewczyna, której przysmak został zjedzony jako pierwszy, miała najwcześniej wziąć ślub; podobnie w przypadku zabawy z gąsiorem: ta spośród zgromadzonych, którą wskazał ptak z zawiązanymi oczyma, również mogła cieszyć się szybkim zamążpójściem. 

Współcześnie pojawia się wiele nowych propozycji andrzejkowych zwyczajów, jak wróżenie z gotowanego makaronu, uwielbiane przez dzieci ciasteczka z wróżbą czy odczytywanie przyszłości z fusów z kawy lub herbaty. Nic nie stoi na przeszkodzie, by popuścić wodze fantazji i stworzyć własne zabawy. Najważniejsze, by impreza była udana!

Black Friday – sezonowa atrakcja  

Nowe czasy oznaczają powstawanie nowych tradycji. Obok Andrzejek, symbolem końcówki listopada od kilku lat pozostaje Black Friday (Czarny Piątek) – wielki dzień promocji i ofert specjalnych. Zwyczaj ten wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych. Black Friday tradycyjnie obchodzi się w pierwszy piątek po Święcie Dziękczynienia, choć w wielu sklepach obniżki cen zaczynają się już wcześniej i trwają nieco dłużej. Czarny Piątek wiąże się z rozpoczęciem sezonu przedświątecznego – to dobra okazja, by zaopatrzyć się w bożonarodzeniowe prezenty dla najbliższych. Zwyczaj obniżania cen pod koniec listopada szybko rozprzestrzenił się na inne kraje; obecnie coraz więcej państw obchodzi Black Friday. Jak podaje International Council of Shopping Centers, od 2005 roku Czarny Piątek pozostaje dniem, w którym obserwuje się największy ruch w sklepach. 

Dlaczego „Czarny"?

Określanie konkretnych dni mianem "czarnych" zazwyczaj wiązało się z rozmaitymi nieszczęściami i katastrofami. Skąd zatem wzięła się nazwa Black Friday? Mówi się, że dzień po święcie Dziękczynienia nazywano w ten sposób, ponieważ robotnicy brali wtedy wolne w pracy, co oczywiście nie było na rękę ich zwierzchnikom. Innym, częstszym wytłumaczeniem jest chaos, który powstawał na skutek rozpoczęcia sezonu zakupowego przed Bożym Narodzeniem: tłumy ludzi i korki samochodowe utrudniały poruszanie się po mieście. Innym, interesującym wytłumaczeniem jest fakt, że kiedy handlowcom udawało się "wyjść na plus", mieli zaznaczać to w księgach właśnie na czarno, podczas gdy kolor czerwony oznaczał straty. Dziś Black Friday kojarzy się pozytywnie, szczególnie że obniżki cen dotyczą też sklepów internetowych, w których nie grożą nam tłumy. 

Listopadowe atrakcje

Jeśli martwią was coraz krótsze dni, zimne poranki i bardzo odległa perspektywa wolnego, jest na to sposób. Andrzejkowy wieczór to świetna okazja, by w gronie przyjaciół z humorem pomyśleć o przyszłości i najzwyczajniej w świecie miło spędzić czas. Kto wie, może woskowe kształty rzeczywiście zdradzą, co nas czeka? Jak wiadomo, także zakupy potrafią przynieść nam sporo przyjemności. W Czarny Piątek warto zajrzeć na strony ulubionych sklepów – tak duże obniżki cen nie zdarzają się często. Specjalne oferty dotyczą już chyba każdej branży, od produktów spożywczych, poprzez kosmetyki, czy kursy edukacyjne. Dlatego opłaca się trzymać rękę na pulsie: jest więcej niż prawdopodobne, że uda się nam kupić wymarzony prezent dla kogoś bliskiego lub dla nas samych.

Dodaj komentarz

Do góry
Koszyk
Zamknij
Back
Konto
Zamknij
Menu
Zamknij